Εικόνες από τη χώρα των αετών

ΗΜΕΡΕΣ ΑΛΒΑΝΟΦΩΝΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ

Κάποτε λέγαμε «αλβανός τουρίστας» και γελούσαμε. Τα χρόνια πέρασαν και η λέξη «Αλβανός» έγινε συνώνυμη με τις λέξεις «εγκληματίας» και «κλέφτης». Έτσι το ήθελε η ξενοφοβική υστερία η οποία ακολούθησε την κατάρρευση του «σοσιαλιστικού» μοντέλου της γειτονικής χώρας και την άφιξη χιλιάδων ανθρώπων οι οποίοι, απλά, ζητούσαν μια καλύτερη ζωή.

Τίρανα Ώρα Μηδν

Οι τρομοκράτες των τηλεοπτικών δελτίων ειδήσεων πουλούσαν την πραμάτεια τους στους φιλήσυχους καναπεδάκηδες οι οποίοι ανακάλυψαν τους νέους εχθρούς της ευδαιμονίας τους. Κανείς δεν μπήκε στο κόπο να αναρωτηθεί τι συνέβη, γιατί συνέβη, πως συνέβη. Κι όταν πέρασε ο κουρνιαχτός, αφήνοντας όμως έκδηλα σημάδια στο σώμα της ελληνικής κοινωνίας, αρχίσαμε να ανακαλύπτουμε πως πίσω από τη λέξη «Αλβανός» κρύβονται ανθρώπινα πρόσωπα, πλάσματα που δεν κουβαλούν στο DNA τους το έγκλημα αλλά που είναι ικανά και για άλλα.

Να λοιπόν που μια σημαντική εκδήλωση, έρχεται για να μας φέρει κοντά στους γείτονες και συμπολίτες μας πλέον, να μας δώσει την ευκαιρία να τους γνωρίσουμε. Πρόκειται για το αφιέρωμα «Ημέρες Αλβανόφωνου Κινηματογράφου» που θα γίνει από τις 24 έως τις 30 Μαΐου στο Κινηματογράφο Τριανόν Filmcenter. Η εκδήλωση οργανώνεται από το Αλβανικό Κέντρο Κινηματογράφου σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου και το Στέκι Πολιτισμού Αλβανών Μεταναστών, ενώ τελεί και υπό την αιγίδα της Αλβανικής Πρεσβείας στην Αθήνα.

Έργα και ημέρες του αλβανικού κινηματογράφου

Τι ξέρουμε όμως στην Ελλάδα για τον κινηματογράφο της Χώρας των Αετών, όπως λέγεται η Αλβανία στα αλβανικά;

Η ιστορία της Αλβανίας είναι γεμάτη ταραχές και ανακατατάξεις. Με τη χώρα να αποκτά την ανεξαρτησία της, ουσιαστικά, μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν υπήρχε «χώρος» για την ανάπτυξη του κινηματογράφου.

Συνοπτικά, μετά το τέλος των Βαλκανικών πολέμων η χώρα υπήρξε αυτόνομη ηγεμονία, στη συνέχεια, με τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατελήφθη από στρατεύματα διαφόρων χωρών, το 1920 με τη συνθήκη του Παρισιού έγινε ανεξάρτητη, το 1927 μπήκε υπό ιταλική κηδεμονία, το 1939 κατελήφθη από τους Ιταλούς και το 1945 ανακηρύχτηκε σε Λαϊκή Δημοκρατία.

Η ιστορία του αλβανικού κινηματογράφου, αρχίζει πολύ πριν από την ανεξαρτησία της και είναι συνδεδεμένη, όπως και εκείνη όλων των χωρών της περιοχής, με τους αδελφούς Μίλτο και Γιαννάκη Μανάκια, πρωτοπόρους φωτογράφους και κινηματογραφιστές, από την Αβδέλλα Γρεβενών. Οι απαρχές όμως του αλβανικού κινηματογράφου είναι συνυφασμένες με τον Μιχαλάκ Μόνε, ο οποίος θεωρείται γενάρχης του σινεμά της γειτονικής χώρας. Ο Μόνε γύρισε το 1941 το ντοκιμαντέρ «Τα αετόπουλα του Σκεντέρμπεη», για να ακολουθήσουν άλλα τρία μέχρι το 1943, δηλαδή κατά την περίοδο της ιταλικής κατοχής, με θέματα καθοδηγούμενα από τη φασιστική προπαγάνδα. Το 1944. ο Αχμέτ Τσέλο, κινηματογράφησε με την κάμερά του την είσοδο του απελευθερωτικού στρατού στα Τίρανα. Κάπως έτσι αρχίζει και τελειώνει η προϊστορία του κινηματογράφου στην Αλβανία.

Ζήτω η πατρίδα και το Κόμμα Εργασίας

Κι ύστερα ήρθαν οι «δικοί» μας. Δε θέλει και πολύ μυαλό για να καταλάβει κανείς τι ακολούθησε μετά την επιβολή του σταλινικού καθεστώτος του Εμβέρ Χότζα. Το θετικό ήταν πως το 1945 ιδρύθηκε το Αλβανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου και το 1952 το στούντιο Νέα Αλβανία. Οι ταινίες που άρχισαν να γυρίζονται ήταν σχεδόν μονοθεματικές προπαγανδίζοντας την αγάπη για την πατρίδα, το κόμμα και τον ηγέτη. Το 1947, η κρατική εταιρία Άλμπα-Φιλμς, κινηματογράφησε την πρωτομαγιάτικη παρέλαση. Το ίδιο συνέβη και το 1949, ενώ το 1952 σειρά είχε το 30 Συνέδριο του Κόμματος Εργασίας.

Το 1953, αποτελεί χρονιά-σταθμό για τον αλβανικό κινηματογράφο, καθώς η ταινία «Σκεντέρμπεης», με θέμα τη ζωή του εθνικού ήρωα της χώρας Γεωργίου Καστριώτη ή Σκεντέρμπεη, κέρδισε στις Κάνες το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής. Η ταινία ήταν συμπαραγωγή της Αλβανίας με τη Σοβιετική Ένωση (όταν ακόμη οι σχέσεις των δύο χωρών ήταν καλές) σε σκηνοθεσία του σοβιετικού Σεργκέι Γιούτκεβιτς (1904-1985). Κάποιες γνωστές ταινίες της εποχής εκείνης ήταν «Οι γιοι της» (1957) του Χισέν Χακάνι, και «Τάνα» (1958) του Κριστάκ Τζάμο

Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 η παραγωγή ταινιών μυθοπλασίας ήταν πολύ μικρή, μην ξεπερνώντας τη μία ή τις 2 ταινίες κάθε χρόνο. Τα θέματα των ταινιών αυτών ήταν κατά κανόνα επικεντρωμένα στον αγώνα των παρτιζάνων εναντίον των ιταλών και γερμανών κατακτητών κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μερικοί από τους πιο γνωστούς σκηνοθέτες εκείνης της εποχής ήταν ο Ντιμίτερ Αναγκνόστι, ο Βίκτορ Γκίκα, ο Γκιεζίμ Ερεμπάρα και ο Πίρο Μιλκάνι.

Η επόμενη δεκαετία χαρακτηρίζεται από την κρατική πολιτική της απομόνωσης κάτι που σήμαινε την εξαφάνιση της εισαγωγής ταινιών από το εξωτερικό. Αυτό είχα ως αποτέλεσμα την αύξηση της εγχώριας παραγωγής σε 5-6 ταινίες αρχικά φτάνοντας αργότερα στις 10 για να καταλήξει στις 14 κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980. παράλληλα εμπλουτίστηκε και η θεματική τους με αποτέλεσμα να γυρίζονται ταινίες δραματικές, οικογενειακές αλλά και παιδικές. Την ίδια εποχή «γεννήθηκε» στην Αλβανία και το κινούμενο σχέδιο με κυριότερους εκπροσώπους αυτού του είδους των ταινιών τον Βλας Ντομπρονίκου και τον Τόμι Βάσο. Στην περίπτωση αυτή μπορούμε να μιλήσουμε για μια πραγματική άνθιση αφού η παραγωγή κινουμένων σχεδίων έφτασε τις 16 ταινίες το χρόνο. Η πολιτική της απομόνωσης συνοδεύτηκε από μια μεγάλη στήριξη της ντόπιας παραγωγής από το κράτος με αιχμή του δόρατος το κρατικό στούντιο Κίνοστουντια. Στη χώρα λειτουργούσαν περισσότερες από 450 κινηματογραφικές αίθουσες, οι οποίες προσπαθούσαν να εξυπηρετήσουν τα εκατομμύρια των θεατών.

Η δεκαετία του 1990 ήρθε με την πτώση του σταλινικού καθεστώτος. Το Κίνοστουντια χωρίστηκε σε μικρότερα στούντιο, η ιδιωτική πρωτοβουλία μπήκε στο παιχνίδι ενώ άρχισαν και να γίνονται και συμπαραγωγές μεταξύ του Εθνικού Κέντρου Κινηματογράφου και ξένων εταιριών. Τέτοιες ταινίες είναι η «Νύχτα χωρίς φεγγάρι» του Αρτάν Μιναρόλι (2004, συμπαραγωγή με τη Γαλλία, προβλήθηκε στο 45ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης) και «Τίρανα ώρα μηδέν» του Φατμίρ Κότσι (2001, συμπαραγωγή με την Γαλλία και το Βέλγιο, Χρυσός Αλέξανδρος στο 42ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης). Και οι δύο αυτές ταινίες, με κοινό θέμα τη μετανάστευση, θα προβληθούν στο πλαίσιο του αφιερώματος.

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα

Το αφιέρωμα «Ημέρες Αλβανόφωνου Κινηματογράφου» στοχεύει στην πρώτη ουσιαστική παρουσίαση του αλβανικού κινηματογράφου στην Ελλάδα, στην εδραίωση της συνεργασίας ανάμεσα στο Αλβανικό και το Ελληνικό Κέντρου Κινηματογράφου όπως και των ιδιωτικών φορέων του χώρου (παραγωγοί, σκηνοθέτες κλπ). Παράλληλα, σημαντικό γεγονός θα αποτελέσει η παρουσία πολλών σημαντικών προσωπικοτήτων του Αλβανικού και Ελληνικού Κινηματογράφου: σκηνοθέτες, σεναριογράφοι, ηθοποιοί, δημοσιογράφοι και κριτικοί κινηματογράφου.

Στο αφιέρωμα αυτό έχουν συμπεριληφθεί 25 ταινίες στο σύνολό τους. Από αυτές οι 11 είναι μεγάλου μήκους, 2 ντοκιμαντέρ, 4 μικρού μήκους και 6 κινουμένων σχεδίων.

Οι ταινίες είναι έργα διαφορετικών δημιουργών και καλύπτουν δύο ιστορικές περιόδους: την περίοδο της σταλινικής δικτατορίας και την περίοδο μετά το 1990. Ένας σημαντικός αριθμός αυτών των ταινιών έχουν διαγωνισθεί αξιοπρεπώς σε διάφορα Διεθνή Φεστιβάλ, αποσπώντας και σημαντικά βραβεία.

Το ντεμπούτο τους στο αφιέρωμα κάνουν επίσης και δύο σκηνοθέτες από το Κοσσυφοπέδιο. Ξεχωριστό μέρος του Αφιερώματος είναι και η συζήτηση με τίτλο

«Ο Αλβανικός κινηματογράφος –χθες, σήμερα, αύριο» από τον καθηγητή της Τέχνης του Κινηματογράφου κ. Αμπάζ Χότζα.

Τι λέτε, θα γίνει η σημαντική αυτή εκδήλωση θέμα στα κανάλια;

Εφημερίδα Εποχή, 20/5/07

Advertisements

7 Σχόλια

  1. i alvania itan mia poli ftoxi xora apo tin opia ksefige polis kosmos o opios ipefere se aftin kai vrike katafigio se mia kaliteri i opia itan i ellada. do adimetopise omos poli ratsizmo vevea meta apo kapies energies tis opies oi idioi eixan prokalesei. meta apo deka xronia sxedon zois stin ellada oi alvanoi exoun ginei kiriarxoi zois edo paleyoun kathimerina gia to kalitero kai exoun ftasei se simio na zoun kalitera kai apo pollous ellines.baravo tous tous aksizei

  2. anna den 8a simfonisw se ayta pou les.. kata proton i albania htan mia poli plousia xwra, o basilias tous wmos pire ola ta xrimata kai tin ekane me liga logia kai malista pige na poulisei tin xwra stous italous. epi epoxi koumounismou den ypirxe ftoxeia i mallon kalitera den peinouse kaneis stin albaneia kai paideia nosokomeia giatroi htan ola dwrean, kai an eisai apo boreia ellada isws na ksereis oti i albania estelene aleyri kai sitari ktlp trofima gia boei8ia stin ellada kai oti akoma kai simera an kai den exoun reuma gia ton eyato tous, bash symboleou stelnoun akoma reuma boreia ellada. kai otan elikse o koumounismos to neo anerxomeno kratos me proi8ipourgo sali berisha, katalistepse to kratos opos poio prin to eixan katalistepsei osoi ypourgoi katalaban oti 8a epefte to koumounistiko ka8estos, arxes 1994 i albania den eixe kanena xrews pou8ena san xwra, teli tou 1994 htan kataxrewmeni, 1996 arxizoun i piramdes, to kratos me proi8ipourgo sali mperisa ey8inotan pali gia ayto, den tou eftane ta lefta tou kratous i8ele kai ta lefta apo to lao olo den i8ele mono to kreas alla kai to kokalo, telos panton, to 1997 eite monos tou eite se sinergasia o fatos nano, kanonise kai anoiksan ena stratopedo mia omada mis8oforon kai na meirazei opla ston lao kai na tous leei gia eksegersi efoson exasan oloi ta lefta tous me tis piramides, loipon oloi ksesiko8ikan kai piran ton nomo sta xeria tous, i fylakes anoiksan astinomia den ypirxe, kai o ka8e enas ekane tou kefaliou tou skotone ekleye.. i fylakes anoiksan ayto arkei. an se eblepan adinamo 8a se listeyan 8a se skotonan ayto ekane tous an8ropous skilrous kai me psixologika problimata gia ton logo oti htan sinexeia me opla kai blepane synexeia na skotonontai ston dromo kai ptomata ston dromo pou na min ta mazeyoun giati tous pirobolousan sto prosopo gia na min anagnorizontai.. pisteyw na katalabes pola. kai telos i prosopiki mou apopsi einai oti to 60% ton albanon pou zoun stin ellada einai i poio poli apo xwria pou to koumounistiko kratos tote tous edine adeia gia na kateboun stin poli kati san «viza» aytoi einai i psyxh ton albanon metanaston lypamai pou 8a to pw ayto alla einai pola xronia pisw san an8ropoi kai ferontai san zwa koimountai san zwa ktlp.. ayto den antiprosopeyei se kamia periptosei tin albaniki koinonoia kai prepei na ntrepontai.. emena den me lene oute giorgo oute gianni oute niko me lene klodi.. aytoi pou allazoun ta onomata tous kai milane ellinika o enas ston allon enw einai albanoi prepei na ntrepontai kai prepei na tous katakrinoun i ellines polites! opoios den agapaei tin genetira xwra tou kai tin istoria tou den agapaei oute tin oikogeneia tou pou genies exysan to aima tous.. Fantasou apla poso mporei na agapaei tin xwra sou… eyxaristo.. kai 8a h8ela parakalw kanena trailer an ginetai.

  3. xeromai pou to sxoleio mou sizitithike.kai simfono epakrivos me ayta pou les klodi.me to mono pou den simfono einai oti les den pinagane.tin epoxi tou xotza pinagane poli malista kai to xeirotero itan oti den eixan kamia epikoinonia me tis alles xores tou kosmou afou den borousan kan na vgoun apo ti xora kai episis den ipirxe kapio kanali stin tileorasi oste na vlepoun ti ginete ston kosmo kai na boroun na enimeronode.i alvania ezise ayta ta diskola xronia eksetias tou koumounismou pou eytixos epese.oso gia tin ipothesi pou ekanes oti borei na eimai voriopirotisa oxi den eimai,eimai alvanida papou pros papou kai poli iperifani.eimai stin ellada 11 xronia sevomai ayti ti xora kai zito kai ayti na me sevete opos ego den mou aresei otan vazoun kata kapio tropo olous se ena tsouvalei opos exo ksanaanaferei giati opos lei kai o pateras mou den einai ola ta daxtila idia.xeromai otan vlepo tetia arthra san kai ayto kai me endiaferoun arketa.

  4. arxika thelw na pw pws ligo i poly simfwnw kai me tis dio apopseis…se polla omws diafwnw me ton klodi.den prepei na genikevoume ta pragmata pote kai idika emeis pou vriskomaste se mia xeni xwra k xeroume kala pws einai na se vazoun se ena tsouvali mazi me ekatomiria eglimaties kleftes k apatewnes…giati den einai oloi oi alvanoi anthrwpoi agrioi.mou fenete pws k esy exeis parasirthei apo to pnevma pou epikratei edw stin ellada pws epidi ipirxe eglimatikotita to 97 stin ellada ftene oloi oi alvanoi k einai oloi eglimaties.to ipes k monos sou pistevw pws tote anoixan oi filakes…einai apolitws fisiko loipon na ginoun afta pou eginan oxi mono apo tous alvanous alla apo olous tous laous(ELLINES RWSOUS ROUMANOUS)K L
    zitw signwmi an parelipsa kapoio ethnos…paralipsis mou!!!se polla pou ipes eixes apolito dikio.episeis omws diafwnw k me ta legomena sou pws oi alvanoi pou irthan edw itan apo xwria k xeroun na zoun san zwa…exeis dei esy polla zwa na zoun me tis kaliteres aneseis(viles edw stin alvania kala amaxia pou k ellines ekatomiriuxi tha ta zilevan)mono afto pes mou k skepsou kala afto pou ipes poio panw…zoun san zwa pragmatika sou milaw afti i frasi mou kolise sto mialo k eimai 100% aditheti telos padwn gia na mion ta polilogw twra thelw na perasw se afta pou ipe k sxoliase i anna…odws oi alvanoi exoun ponesei ipoferei k polemisei poly stin zwi tous k odws tous axizei ena megalo bravo(se osous toulaxiston ta evgala afta me to aima tous)ola osa leei i toulaxistwn ta perissotera me vriskoun apolita simfwni…den itan i katastasi tote sin alvania opws tin parousiazei oi klodi alla opws tin parousiazei i anna.ipirxan tropoi epikoinwnias me ton ipolipo kosmo.thelw na zitisw signwmi apo ton klodi gia oles tis diafwnies mou me afton giati pistevw pws itan arketes alla afti i istoselida gia afton ton logo einai swsta? gia na leei o kathenas tin gnwmi k tin apopsi tou ka s einai apolita aditheti me ton allwn…episeis kati teleftew gia na klisw.thelw na dwsw sinxaritiria stin anna pou skeftike to na steilei ena tetoio e-mail se mia tetoia selida.pistevw pws einai kati wraio gia olous emas pou zoume edw na vlepoume paromoia arthra se istoselides sto internet…efxaristw poly gia tin prosoxi sas!!!!

  5. k veveia pinusame me to komunizmo oxi mono afto se mia ftoxi xora o pos oi albania pou e xase ola ta historika tous e akoma k me ton polemo sto kosovo d borusame na voithisume k giafto 20000 xiliades albani kosovari pethanane k akoma sths symerines epoxes pou oi albani prospathune na ferune ta dikeomata stus idios tous anthropus pou xasane akoma k me thn aneksartisia tous

  6. thimame to 1999 otan o stratos tou milosevic skotone ginekes pedia sto kosovo tous e kopse olla ta dikiomata pou eixane apoktisi me to tito k akoma otan dioksane apo ki 1ekatomirio albanus tote oi ellines os megali dinami sta balkania d ipane kuventa. otan omos to nato bombardise ta stratiotika vasi tous tote ksypnisane oi ellines k legane oti skotonune ta aderfia mas en sto metaksi to nato mono stratiotikes vasis bombardhise k d eixane thimata eftixos k omos i stasi tis elladas akoma parameni arnitiko me thn anagnorisi tou kosovu akoma k tis symerines epoxes katigorune oti oi albani einai kaki ti thelane diladi oi servi sto kosovo otan oi 10 polis oi 9 einai albani otan milagane thn glosa tous otan eixane ta dikeomata tous k tous ta kopsane k akoma me thn via tous dioksane apo ta spitia tous ti ftei se afto mipos ftei oi ftoxia mas pou d eixame foni oi mipos eimaste kaki enadia ton ellinon. .

  7. Katarxin r paidia olo afto einai propagada i servi einai orthodoksi stin thriskia opos kai i ellines sinithos i valkanikes xwres exoun filikes sxesis me xwres tis idias thriskias opos i Alvani me tous tourkous logo thriskias pou i alvania to 70℅ apotelounte apo mousoulmanous kai to 30℅ apo otrthodoksous katarxin i i istoria tis alvanuas den ksekinai apo ton enver xotza ksekinai apo to 500 πχ apo tous arxeous illyrious opou kai einai i alvani i simerini apogoni tous


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s