Ο πρώτος ορθόδοξος ιερέας στην Κούβα

Πατήρ – Μιχαήλ Ακόστα

Ο πρώτος ορθόδοξος ιερέας στην Κούβα

cuba-1999.jpgΗ ήλιος έκαιγε το μεσημέρι της 6ης Δεκεμβρίου 1999 στο Σαντιάγο της Κούβας. Μπροστά στο Μουσείο Εμίλιο Μπακάρντι ένας πλανόδιος μουσικός με μια κιθάρα τραγουδά για την αφεντιά μου. Μόλις έχει ολοκληρώσει το “Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα” και ενώ αρχίζει να τραγουδά τη “Γκουανταναμέρα” εμφανίζεται ο πατήρ-Μιχαήλ. Φορώντας το κλασικό μαύρο ράσο του ορθόδοξου ιερέα, στέκεται απέναντι από το μουσείο και κοιτάζει ερευνητικά γύρω του. Αφήνω να περάσουν μερικά δευτερόλεπτα επειδή το θέαμα δεν είναι συνηθισμένο: ένας ορθόδοξος ιερέας σε μια πόλη της Κούβας. Σηκώνω το χέρι και του κάνω νόημα “εγώ είμαι που σε περιμένω”, αφού δεν έχουμε συναντηθεί άλλη φορά. Χαμογελά και έρχεται προς το μέρος μου. Πατήρ – Μιχαήλ, κατά κόσμον Άλβαρο Ακόστα, ο πρώτος και φυσικά μοναδικός ορθόδοξος ιερέας στη μακρινή Κούβα του Φιδέλ Κάστρο.

Προσεγγίζοντας τη ορθοδοξία
Περπατήσαμε για λίγο στους δρόμους του Σαντιάγο. Οι περισσότεροι άνθρωποι γυρνούσαν και κοιτούσαν με δικαιολογημένη περιέργεια τον πατέρα Μιχαήλ. Δυο φορές σταματήσαμε όταν συναντήθηκε με γνωστούς του, οι οποίοι τον αποκαλούσαν Άλβαρο, πάδρε Άλβαρο. Η συζήτησή μας έγινε σε ένα καφέ στην κεντρική πλατεία Σέσπεδες. Αριστερά μας βρίσκεται ο καθεδρικός ναός και δεξιά μας το δημαρχείο της πόλης. Από ένα μπαλκόνι του δημαρχείου μίλησε την 1η Ιανουαρίου 1959 ο Φιδέλ Κάστρο, αμέσως μετά τη νίκη της επανάστασης.

“Είμαι ο μοναδικός ορθόδοξος ιερέας στην Κούβα” μου είπε ο Μιχάλης –αφού έτσι τον αποκαλούσα- χωρίς να κρύβει την περηφάνια του γι’ αυτό. Φυσικά η πρώτη ερώτηση δε θα μπορούσε να είναι άλλη, από το πώς, αυτός, ένας Κουβανός προσέγγισε την ορθοδοξία. “Ήμουν πιστός και πριν”, μου είπε. “Ανήκα ως ιερέας σε μια ομάδα που αυτοί που τη αποτελούν αυτοπροσδιορίζονται ως Ορθόδοξοι Ρωμαιοκαθολικοί. Ακολουθούν το ορθόδοξο τυπικό αλλά ταυτόχρονα έχουν περισσότερες επιρροές από τον καθολικισμό και συνδέονται με το Βατικανό. Όταν κάποτε επισκέφτηκε την Κούβα ο αρχιεπίσκοπος Κεντρικής Αμερικής και Καραϊβικής κ. Αθηναγόρας επισκέφτηκε και εμάς. Μιλώντας μαζί του αποφάσισα να ενταχτώ στους κόλπους της ορθόδοξης εκκλησίας”.

Κάπως έτσι ο Άλβαρο Ακόστα έγινε ορθόδοξος και στη συνέχεια με τη βοήθεια του Αθηναγόρα πήρε μία υποτροφία και τη στιγμή αυτή σπουδάζει στη Θεολογική σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η συζήτησή μας όμως έγινε στην πατρίδα του, που έτυχε τις μέρες εκείνες να βρισκόμαστε και οι δύο, και φυσικά στα ελληνικά.

Και ποια είναι η κατάσταση της ορθόδοξης εκκλησίας στην Κούβα;

“Υπάρχουν ελάχιστοι ορθόδοξοι εδώ. Μέχρι τώρα κάθε φορά που έρχεται ο Αθηναγόρας στην Αβάνα, μαζεύονται οι ελάχιστοι Έλληνες σε ένα δωμάτιο στην πρεσβεία και εκεί γίνεται η λειτουργία. Πάντως η κυβέρνηση μέσω του υπουργού Θρησκείας υποσχέθηκε στον αρχιεπίσκοπο πως θα φροντίσει ώστε να λειτουργήσει στην Αβάνα και ορθόδοξος ναός.”

Και στην περιοχή;

“Ορθόδοξη εκκλησία υπάρχει στο Μεξικό, στον Παναμά, στη Βενεζουέλα… Στην Κολομβία η κατάσταση ήταν κάποτε όπως εδώ. Υπήρχε δηλαδή μια ομάδα Ρωμαιοκαθολικών Ορθόδοξων, που όταν πήγε εκεί ο δεσπότης, ο Αθηναγόρας, προσχώρησαν στην ορθοδοξία. Έτσι, τώρα εκεί έχουν ναούς, ορφανοτροφεία, νοσοκομεία και πραγματοποιούν ένα πολύ μεγάλο έργο. Δεν μπορούμε να κάνουμε καμία σύγκριση με την Κούβα, αφού εδώ βρισκόμαστε στο μηδέν. Και στην Αϊτή υπάρχουν ναοί, στη Μαρτινίκα μάλιστα, υπάρχει και ένας μοναχός που ήταν στη Μονή Σταυρονικήτα στο Άγιο Όρος, ο πατήρ Λάζαρος και τώρα δίνει τον αγώνα του στην πατρίδα του.

Στη αρμοδιότητα του αρχιεπισκόπου μας περιλαμβάνεται το Μεξικό, όλη η Κεντρική Αμερική, το Βόρειο μέρος της Νότιας Αμερικής (Κολομβία και Βενεζουέλα) και τα νησιά της Καραϊβικής”.

Από την Κούβα στην Ελλάδα
Ο Μιχάλης είναι 32 χρονών και γεννήθηκε στο Σαντιάγο της Κούβας, τη δεύτερη μεγάλη πόλη της χώρας, την πόλη από όπου ξεκίνησε η Επανάσταση, η οποίαβρίσκεται 884 χιλιόμετρα μακριά από την Αβάνα και ο πληθυσμός του φτάνει τις 450.000 κατοίκους. Ο πατέρας του ηλεκτρολόγος και η μητέρα του αρχιτεκτόνισσα, είναι σήμερα συνταξιούχοι. Έχει ακόμη τρία αδέλφια. Ο πιο μικρός ζει στο Σαντιάγο και πηγαίνει στη 4η τάξη του δημοτικού. Έχει μία αδελφή που ζει στα Κανάρια νησιά και έναν αδελφό που ζει στο Μαϊάμι. Οι γονείς του είναι Βαπτιστές, αλλά δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα στην οικογένεια.

Μιλώντας για την πατρίδα του δεν παρέλειψε να αναφέρει τα θετικά βήματα που έχουν γίνει στην Παιδεία με αποτέλεσμα να είναι η μοναδική χώρα στην περιοχή όπου δεν υπάρχει αναλφαβητισμός και στην Υγεία που το σύστημά της θεωρείται μοντέλο. Μίλησε όμως και για τα προβλήματα που υπάρχουν. Έτσι, τα τελευταία χρόνια μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, η χώρα αντιμετωπίζει τεράστια οικονομικά προβλήματα που έχουν αντίκτυπο στον πληθυσμό. Βέβαια, όπως είπε χαρακτηριστικά “οι Κουβανοί μπορούν και τα βγάζουν πέρα” παρόλα αυτά οι ελλείψεις είναι μεγάλες.

Μιλώντας για την Ελλάδα λέει:

“Όταν έφτασα στη Ελλάδα ήταν πάρα πολύ ωραία. Όμως μόλις άρχισα να μαθαίνω τη γλώσσα, μου φάνηκε τόσο δύσκολη που σκέφτηκα να τα παρατήσω και να γυρίσω πίσω. Τελικά τα κατάφερα. Από μικρός ονειρευόμουν να επισκεφτώ την Ελλάδα και μερικά μέρη της Ευρώπης. Όταν έχω ελεύθερο χρόνο από το πανεπιστήμιο, ταξιδεύω όπου μπορώ. Πήγα στους Φιλίππους, τους Δελφούς και τη Χαλκιδική. Δυστυχώς όταν πήγα στη Αθήνα δεν πρόλαβα να επισκεφτώ την Ακρόπολη, αφού έπρεπε να πάω στην πρεσβεία για το διαβατήριό μου. Φυσικά πήγα και στο Άγιο Όρος, στη Μονή Βατοπεδίου. Αν και έμεινα μόνο τρεις μέρες, μου άρεσε πολύ και θέλω να ξαναπάω, επειδή εκεί υπάρχει ησυχία και περισυλλογή”. Στο σημείο αυτό του είπα πως θα ήταν πολύ καλή ιδέα να πάμε μαζί στο Άγιο Όρος και εκείνος μου απάντησε, “ναι, και θα μπορούσες να με ακούσεις να λειτουργώ στα ισπανικά”.

Σαντέρια, καθολικισμός και ορθοδοξία
Η πόρτα ήταν ορθάνοιχτη. Στη μέση του δωματίου υπήρχε μια μαύρη κούκλα, καθισμένη σε μία καρέκλα και μερικές παράξενες ζωγραφιές στους τοίχους. Ήταν σε έναν χωματόδρομο στο Τρινιδάδ. Μια άλλη φορά, σε μια γειτονιά στην Αβάνα, ακολούθησα τον έντονο ήχο της μουσικής. Πλησίασα και κοίταξα από το ανοιχτό παράθυρο. Σε περίοπτη θέση βρισκόταν μια κούκλα, όπως εκείνη που είδα στο Τρινιδάδ και μπροστά της υπήρχαν αναμμένα κεριά και αραδιασμένα διάφορα εξωτικά φρούτα. Μερικοί μουσικοί έπαιζαν έντονους ρυθμούς που θύμισαν Αφρική και στο μέσο κάποιοι άλλοι χόρευαν. Οι περισσότεροι από αυτούς βρισκόταν σε κατάσταση έκστασης. Ρώτησα τον πατέρα Μιχαήλ και μου είπε:

“Είναι κάτι σαν θρησκεία που λέγεται σαντέρια. Είναι από τον καιρό των σκλάβων που έφεραν εδώ οι Ισπανοί. Προσπάθησαν να τους κάνουν χριστιανούς, εκείνοι όμως είχαν τη θρησκεία τους. Κι έτσι ενώ σιγά- σιγά άρχισαν να λατρεύουν τους αγίους της ρωμαιοκαθολικής εκκλησίας από πίσω τους εξακολουθούσαν να έχουν τους δικούς τους θεούς της Αφρικής. Αυτό είναι η σαντέρια, ένα μίγμα καθολικισμού και αρχαίων αφρικανικών θρησκειών. Πηγαίνουν και στις καθολικές εκκλησίες και παίρνουν μαζί τους τις κούκλες. Και όταν ο ιερέας δίνει την ευλογία του τις σηκώνουν ψηλά για να πάρουν κι αυτές ευλογία. Πάντως έχουν κι αυτοί τις τελετές τους και τους ναούς τους”.

Και ποια είναι η κατάσταση με τη θρησκεία στην Κούβα;

“Η καθολική εκκλησία στην Κούβα είναι κυρίαρχη, αλλά δεν είναι επίσημη θρησκεία. Δεν είναι καν αναγνωρισμένη από το κράτος απλώς η κυβέρνηση δεν ασχολήθηκε μαζί της, και την άφησε να υπάρχει χωρίς να παρέμβει. Δυστυχώς εμείς ούτε καν υπάρχουμε ακόμη σαν θρησκεία. Όταν όμως τελειώσω το πανεπιστήμιο και επιστρέψω οριστικά στην Κούβα θα προσπαθήσω να στήσω την ορθόδοξη εκκλησία”.

Αυτά ήταν και τα τελευταία λόγια του Μιχάλη, ή πάδρε Άλβαρο Ακόστα ή Πατέρα Μιχαήλ που είναι και το πιο σωστό.

ΣΤΡΑΤΟΣ ΚΕΡΣΑΝΙΔΗΣ
Εφημερίδα ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 27/1/2000

 

Σχολιάστε

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s