«ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΟΓΙΚΗ»

(αναδημοσίευση από την ΕΠΟΧΗ, 9/3/2014)

Η ανεπαίσθητη χειραγώγηση

logic

 Του Στράτου Κερσανίδη

Υπάρχουν πολλοί τρόποι ελέγχου και χειραγώγησης των ανθρώπων. Συνήθως είναι εμφανείς οι μηχανισμοί τους και προφανείς οι αντιστάσεις. Τι γίνεται όμως, όταν η ανθρώπινη επιθυμία επιβάλλεται ως τέτοια και ελέγχεται μέσα από μηχανισμούς ανεπαίσθητους, ύπουλους που εμφανίζονται με το προσωπείο της φροντίδας, της στοργής, της αγάπης;

Ένα πραγματικό περιστατικό το οποίο συνέβη στο Βέλγιο το 2007 είναι η βάση του σεναρίου της ταινίας «Πέρα από τη λογική» (Á Perdre la Raison/Our Children), του Γιοακίμ Λαφός. Τρεις πρωταγωνιστές μια ιστορίας που αρχίζει με τις καλύτερες προοπτικές για να τελειώσει ως τραγωδία. Ο Μουνίρ κατάγεται από το Μαρόκο. Ζει στο σπίτι του γιατρού Αντρέ Πινζέ, ο οποίος τον υιοθέτησε και έτσι του έδωσε την ευκαιρία να πάρει άδεια παραμονής στο Βέλγιο. Το ίδιο συνέβη και με την αδελφή του Μουνίρ, με την οποία ο γιατρός έκανε λευκό γάμο για να καταφέρει η κοπέλα να μεταναστεύσει νόμιμα. Η Μιριέλ είναι μια όμορφη νεαρή δασκάλα. Ο Μουνίρ την ερωτεύεται και αποφασίζει να την παντρευτεί. Ο Αντρέ προσφέρει δουλειά στο θετό του γιο, τον βοηθά στο γάμο του, του πληρώνει το ταξίδι του μέλιτος. Το ζευγάρι και ο γιατρός ζουν στο ίδιο σπίτι και ο τελευταίος αναλαμβάνει το ρόλο του φύλακα-αγγέλου τους. Όλοι φαίνονται ευτυχισμένοι και την ευτυχία τους έρχεται να συμπληρώσει η γέννηση της πρώτης κόρης του ζευγαριού. Ο καιρός περνά, η Μιριέλ έχει αποκτήσει σύντομα τρεις κόρες και φαίνεται πως αντιμετωπίζει κάποια προβλήματα. Όταν ο Μουνίρ λέει στον Αντρέ πως σκέφτονται να φύγουν από το σπίτι και να πάνε στο Μαρόκο, εκείνος θυμώνει, του λέει πως είναι αχάριστος και αγνώμων παρά τα όσα έχει κάνει γι’ αυτόν. Τελικά μετακομίζουν όλοι σε μεγαλύτερο σπίτι, η Μιριέλ αποκτά το τέταρτο της παιδί, ένα αγόρι αλλά η ψυχολογική της κατάσταση χειροτερεύει. Η σχέση του ζευγαριού βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, ο Αντρέ κανονίζει να πάρει άδεια η Μιριέλ από τη δουλειά της και φροντίζει να επισκεφθεί μία ψυχολόγο. Η κατάσταση της γυναίκας δε βελτιώνεται, μοιάζει παραιτημένη, αδιάφορη. Το ξέσπασμά της θα είναι ήρεμο, χωρίς υστερίες και φωνές. Ήρεμα θα καλέσει τα παιδιά της ένα-ένα κοντά της και ως νέα Μήδεια θα αναζητήσει τη λύτρωση από μια ζωή που φαινόταν αλλά δεν ήταν ευτυχισμένη.

Ο Γιοακίμ Λαφός σκηνοθετεί μια τραγωδία. Η Μήδεια – Μιριέλ φτάνει στο αποτρόπαιο έγκλημά της μέσα από διαδρομές αλλοπρόσαλλες, από περίεργους λαβύρινθους στοργής και φροντίδας. Κάπως έτσι «χάθηκε» μέσα στη δίνη μιας αγάπης αγορασμένης, που απαιτούσε ανταπόδοση, αν και όχι με τόσο εμφανή τρόπο. Η ίδια γυναίκα έχασε το νήμα της ίδιας της ζωής και της ίδιας της, της επιθυμίας και εγκλωβίστηκε μέσα στο γάμο και τη μητρότητα αφήνοντας τον εαυτό της χωρίς στηρίγματα. Κι όταν χρειάστηκε κάποια στηρίγματα, απλώς τέτοια δεν υπήρχαν.

Η πατριαρχία δεν έχει  πάντα τη μορφή του άντρα – νταή του εξουσιάζει την οικογένειά και δέρνει τη γυναίκα και τα παιδιά του. Μπορεί να εμφανίζεται με πρόσωπο πατρικό, στοργικό, που νοιάζεται. Μπορεί να «δηλητηριάσει» ακόμη και τον αγνό έρωτα της Μίριελ και του Μουνίρ. Γιατί δεν είναι απλά μια αντίληψη που μπαινοβγαίνει στα μυαλά των ανθρώπων, αλλά μια κοινωνική κατάσταση βαθιά ριζωμένη στην καθημερινότητά μας. Ο πατέρας-αφέντης Αντρέ, είναι η προσωποποίηση της εξουσίας, ο σύζυγος Μουνίρ ο άβουλος γιος που διαιωνίζει την εξουσία, η σύζυγος – θύμα που μετατρέπεται σε θύτη με τελικά θύματα, τα παιδιά, που αποτελούν και τους πλέον αδύναμους κρίκους αυτής της σχέσης εξουσιαστή –  εξουσιαζόμενου. Και αν πάμε λίγο παραπέρα βλέπουμε πως ο Λαφός θίγει και το ζήτημα της μετανάστευσης, με τις σχέσεις εξάρτησης που δημιουργούνται ανάμεσα στον Αντρέ και την οικογένεια του Μουνίρ. Κυρίες και κύριοι, ιδού ο καπιταλισμός και όχι απλά μια δραματική ταινία.

Εξαιρετικό φιλμ σκηνοθετημένο με ρεαλιστικό συναίσθημα και πολύ, μα πάρα πολύ, υπευθυνότητα και αντίληψη της πραγματικότητας

About these ads

Γράψτε ένα σχόλιο

Κανένα σχόλιο ακόμα.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 2,125 other followers