21ο ΠΑΝΟΡΑΜΑ ΕΥΡΩΠΑΪΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
Προσωπική και κοινωνική κατάρρευση
Ένας άνδρας ταξιδεύει. Ο χωρισμός τον έχει φέρει στα όρια της κατάθλιψης κι αποζητά τη φυγή. Στο δρόμο του συναντά μια νεαρή γυναίκα κι αφήνεται να παρασυρθεί σε μια δίνη πάθους κι αναζήτησης της ίδιας του της ύπαρξης. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος με την ταινία «Αθήνα – Κωνσταντινούπολη» συγκινεί. Μια ανδρική (εάν, χωρίς παρεξήγηση, μπορούμε να την αποκαλέσουμε έτσι) ταινία δρόμου, μια διαδρομή απόγνωσης με τραγικό και λυτρωτικό, για τον ήρωα, φινάλε. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για φιλμ νουάρ, εφόσον και μοναχικός άνδρας υπάρχει, και μοιραία γυναίκα η οποία τον οδηγεί στην καταστροφή. Στην ταινία κυριαρχούν το θλιμμένο βλέμμα του Λευτέρη Βογιατζή και το σαγηνευτικό χαμόγελο της Αλεξίας Καλτσίκη. Λιτός και περιεκτικός ο Παναγιωτόπουλος, κινηματογραφεί με προσήλωση τα πρόσωπα και διεισδύει βαθύτερα, εξωτερικεύοντας τη μοναξιά και την απελπισία, όχι μόνο του θύματος-άνδρα αλλά και του θύτη-γυναίκα. Θαυμάσια ταινία και χαρά σε όλους όσοι αγαπήσαμε και αγαπάμε το σινεμά του Νίκου Παναγιωτόπουλου.
Η «Αθήνα –Κωνσταντινούπολης», η οποία θα προβάλλεται στους κινηματογράφους από την ερχόμενη Πέμπτη, «άνοιξε» το 21ο Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου της Ελευθεροτυπίας, το οποίο τελειώνει σήμερα το βράδυ.
Άνθρωποι σε ακραίες συνθήκες
Η κατάρρευση γενικεύεται. Αιτία μια επιδημία τύφλωσης στην ταινία «Περί τυφλότητας» του Φερνάντο Μεϊρέγιες, μεταφορά στο σινεμά του θαυμάσιου βιβλίου του νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου. Οι άνθρωποι τυφλώνονται, η κοινωνία διαλύεται, μια γυναίκα μόνον διατηρεί την όρασή της. Εν τέλει μέσα από την τυφλότητα οι άνθρωποι μαθαίνουν ξανά να ζουν μαζί, να οικοδομούν κοινότητες, να λειτουργούν συλλογικά. Μέσα από την τυφλότητα, η οποία δεν είναι μαύρη αλλά λευκή, ξαναβρίσκουν το αληθινό φως. Εξαιρετική αλληγορία για την κοινωνία, για το πώς εκφοβίζεται αλλά και για τον τρόπο που μπορεί να απελευθερωθεί. Ένας είδος ανάστασης, χωρίς χριστιανικές ιδεοληψίες αλλά μέσα από τη γραφίδα του δηλωμένου άθεου και κομμουνιστή, Σαραμάγκου. Η ταινία ήδη προβάλλεται.
Ακραίες καταστάσεις, όπως κι αυτές που αφηγείται ο Αντρέι Βάιντα στο «Κατίν». Ποιοι δολοφόνησαν τους Πολωνούς στρατιώτες και τους έθαψαν στο δάσος του Κατίν στο Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Οι ναζιστές, έλεγε το σταλινικό καθεστώς της ΕΣΣΔ, τους σοβιετικούς κατηγορούσαν οι ναζί. Άρτια σκηνοθετική δουλειά του Βάιντα, θαυμάσια δραματουργία, μέσα από προσωπικές ιστορίες, και η Ιστορία που «ξαναδιαβάζεται». Καμία προπαγάνδα δεν μπορεί να αντέξει στο χρόνο, κάποτε η αλήθεια θα ξεσκεπαστεί. Άλλωστε η αλήθεια, μόνον κακό δεν πρόκειται να κάνει στην Αριστερά. Αντίθετα, γνωρίζουμε πολύ καλά τα αποτελέ4σματα της απόκρυψής της.
Οφείλω, πάντως, να ομολογήσω πως η ταινία που με εντυπωσίασε ήταν οι «4 νύχτες με την Άννα» (φωτογραφία) του Γέρζι Σκολιμόφσκι. ‘Ένα αριστούργημα αισθητικής και συναισθημάτων, που παίζει με το στοιχείο του θρίλερ, όντας εν τέλει μια ταινία αισθηματική! Εξαιρετική ατμόσφαιρα, συνοδευόμενη από μια υποβλητική μουσική και υποστηριζόμενη από μια θαυμάσια φωτογραφία, μας μιλά για τον ανομολόγητο έρωτα, το φόβο, τη δειλία, τον εσωτερικό εγκλωβισμό. Ο δε πρωταγωνιστής είναι όλα τα λεφτά.
Βέβαια, δεν πάει πίσω και το δυνατό αντιπολεμικό δράμα του ρώσου Αλεξέι Ουτσίτελ, «Αιχμάλωτος». Ο πόλεμος στην Τσετσενία και η φρίκη με το σκηνοθέτη να αφηγείται τη σχέση που δημιουργείται ανάμεσα σε έναν στρατιώτη και το νεαρό αιχμάλωτό του. Η ταινία δεν κραυγάζει τα αντιπολεμικά της μηνύματα, αλλά τα αφήνει να φανούν μέσα από τα βλέμματα των ηρώων.
Κι ακόμη…
Ο Μίλτσο Μαντσέφκι από την ΠΓΔΜ με τις «Σκιές», είναι πολύ κατώτερος του αναμενόμενου. Δείχνει στοιχεί του ταλέντου του, αλλά γίνεται υπερβολικός. Υπάρχουν και ψήγματα χαζοεθνικισμού, όταν μας λέει για Μακεδόνες του Αιγαίου οι οποίοι εκδιώχθηκαν με μαχαίρια και βόμβες ναπάλμ!
Εντυπωσιακή υπερπαραγωγή είναι το «Μογγόλ» του Σεργκέι Μποντρόφ, που αφηγείται τα τη ζωή του Τζέγκις Χαν μέχρι που έγινε ηγεμόνας της Μογγολίας.
Ο στυλίστας Ζακ Ριβέτ, σκηνοθετεί με λεπτότητα την ταινία εποχής «Η κόμισσα του Λανζέ».
Δυνατό δράμα και εξαιρετικό σάουντρακ, το «Σόλο Πιάνο» του Ρικάρντο Μιλάνι, με θέμα τη ζωή του ιταλού μουσικού Λούκας Φλόρες.
Αρκετά καλή, με στοιχεία από το σινεμά του Ντέιβιντ Λιντς («Τουίν Πικς»), η ιταλικ΄λη αστυνομική ταινία «Το κορίτσι της λίμνης» σε σκηνοθεσία Αντρέα Μολαγιόλι.
Σφιχτοδεμένο οικογενειακό δράμα, με θέμα τις σχέσεις ενός πατέρα με τις κόρες του, μετά το θάνατο της μητέρας, από τον Μάικλ Γουίντερμποτομ, με τίτλο «Γένοβα».
Φλύαρος, ο Χοσέ Λουίς Γκερίν, στην «Πόλη της Σύλβιας».
Βαρετό και στατικό το ντοκιμαντερίστικο «Γραφεία του θεού» της Κλερ Σιμόν.
Θετική έκπληξη από την Πολωνία, η ταινία «Κούκλες» της πολωνέζας Κάριν Μπαμπίνσκα, με ηρωίδες τρεις τινέιτζερ.
Εξαιρετικό το «Αυγό» του τούρκου Σεμίχ Καπλάνογλου, για το οποίο είχα ξαναγράψει με την ευκαιρία της προβολής του στην Κωνσταντινούπολη αλλά και στη Θεσσαλονίκη. Η επιστροφή στο σπίτι και η ευκαιρία επαναδιαπραγμάτευσης με το παρελθόν.
Αυτά μέχρι την Τετάρτη. Λέω να επανέλθω, καθότι υπάρχουν κι άλλα ενδιαφέροντα πράγματα.
Η ΕΠΟΧΗ 19 Οκτωβρίου 2008
No Comments Yet
Κανένα σχόλιο ακόμα.
Σχόλια RSS TrackBack Identifier URI
Γράψτε ένα σχόλιο
