ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ ΤΟΥ ΚΑΪΝ – Η χαμένη ανθρωπιά των στρατιωτών

ΤΟ ΣΗΜΑΔΙ ΤΟΥ ΚΑΪΝ

Η χαμένη ανθρωπιά των στρατιωτών

Είναι άγριο πράγμα ο πόλεμος. Η καθημερινή επαφή με το θάνατο κάνει τον άνθρωπο σκληρό και καμιά φορά κάτι χειρότερο: απάνθρωπο!

Ο Μάρκ Μούντεν με «Το σημάδι του Κάιν», συνθέτει ένα ρεαλιστικό πολεμικό δράμα, με θέμα τη βίαιη συμπεριφορά των βρετανών στρατιωτών στο Ιράκ. Εκεί όπου βρίσκονται για να εγκαθιδρύσουν τη Δημοκρατία, όπως αυτοί γνωρίζουν. Στρατιώτες, μικρά παιδιά, 18χρονα, που μόλις έχει αρχίσει να φυτρώνει το γένι τους, στέλνονται στην άλλη άκρη του κόσμου σε μια αποστολή που καλά-καλά δε έχουν συνειδητοποιήσει. «Ψαρωμένοι», κατά τη στρατιωτική ορολογία- γίνονται υποχείρια ενός ιεραρχικού συστήματος που διαλύει την προσωπικότητα, πράγμα όχι ιδιαίτερα δύσκολο όταν η τελευταία δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί.

Η ομάδα των στρατιωτών περιπολεί. Δέχεται επίθεση, ο αρχηγός τους σκοτώνεται, το ηθικό τους πέφτει. Οι διαταγές μιλούν για συλλήψεις υπόπτων. Οι συλληφθέντες κακοποιούνται, οι στρατιώτες εκτός ελέγχου φαίνεται να το διασκεδάζουν, μάλιστα φωτογραφίζουν τα ανδραγαθήματά τους! Κι όποιος δε θέλει να πάρει μέρος στην «ανάκριση» των υπόπτων, αυτομάτως θέτει εαυτόν εκτός ομάδος, γίνεται παρείσακτος, μαύρο πρόβατο, κανείς δεν του έχει εμπιστοσύνη. Και στο πόλεμο έχεις ανάγκη από τους άλλους, εάν παραμείνεις μόνος, χάθηκες.

Η επιστροφή στην πατρίδα θα μπορούσε να είναι λυτρωτική εάν δεν ακολουθούσαν οι ερινύες. Και κάποτε η σιωπή σπάζει, οι φωτογραφίες που έχουν τραβηχτεί στο Ιράκ με την κακοποίηση των συλληφθέντων ιρακινών, οδηγούν του υπευθύνους στη δικαιοσύνη. Όχι όλους, μόνο δύο 18χρονους στρατιώτες, τους αδύναμους κρίκους του κύκλου της σιωπής.

Ο Μούντεν αφηγείται με ρεαλισμό τη φρίκη του πολέμου και τη φρίκη των ανακρίσεων. Η ταινία του δεν αφήνει ασχολίαστη τη βία των βρετανών στο Ιράκ, με αποτέλεσμα να έχει προκαλέσει σάλο στην πατρίδα του όταν προβλήθηκε. Για μια ταινία «αποκαλυπτική και άκρως επίκαιρη», έγραψε το περιοδικό Σκριν, για «πολύ δυνατή, γεμάτη ενέργεια που σε ζαλίζει», έγραψε η εφημερίδα Γκάρντιαν. Όμως η συλλογική ευθύνη της Γηραιάς Αλβιόνας, δεν αντέχεται όταν σου την πετάνε κατάμουτρα! Οι καταστάσεις που βλέπουμε στην ταινία είναι εμπνευσμένες από την πραγματικότητα, οι δύο κεντρικοί χαρακτήρες μπορεί να είναι τα παιδιά όλων των βρετανικών οικογενειών που στάλθηκαν στο Ιράκ για να προασπίσουν τη δημοκρατία και την ειρήνη. Η αλήθεια, όμως, πονάει, δεν αντέχεται, και κάποιοι στη Μεγάλη Βρετανία ενοχλήθηκαν από τις εικόνες του Μαρκ Μούντεν.

Με την πρώτη του κινηματογραφική ταινία, ο έχων πολυετή καριέρα στην τηλεόραση σκηνοθέτης, αποδεικνύεται –αν μη τι άλλο- τολμηρός. Κι αν συχνά είναι άνισος, κι αν ακόμη η κριτική του αποφεύγει να ξεφύγει από την απλή «χριστιανικού» τύπου καταγγελία και να γίνει περισσότερο πολιτική, η ταινία του έχει μια αξία. Κι αυτήν έγκειται στο γεγονός πως «Το σημάδι του Κάιν», αποτελεί ένα μάθημα ανθρωπισμού και μια κριτική στην ανθρώπινη βαναυσότητα. Το γεγονός πως η Διεθνής Αμνηστία  συμπεριέλαβε προβολή της ταινίας σε όλες τις εκδηλώσεις που οργανώνει για φέτος, είναι από μόνο του πολύ σημαντικό.

Ο Μαρκ Μούντεν σκηνοθέτησε μια ταινία που μόνον αδιάφορη δεν πρόκειται να περάσει. Ο ίδιος, μιλώντας για τον κινηματογράφο του, λέει: «Μου αρέσει ο θόρυβος στις εικόνες μου, δε θεωρώ το θόρυβο ψεγάδι της εικόνας. Με το θόρυβο ένα πλάνο, ακόμη κι όταν είναι στατικό, ζει, αναπνέει…». Η αλήθεια είναι πως ο Μούντεν έκανε μια ταινία «θορυβώδη», όχι μόνον ως προς τις εικόνες της αλλά και ως προς το σάλο που δημιούργησε με την προβολή της. 

                                                                                             Η ΕΠΟΧΗ, 20Ιουλίου 2008

1 σχόλιο

Σχόλια RSS TrackBack Identifier URI