«ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΟΥΣ ΑΜΜΟΛΟΦΟΥΣ», ΤΟΥ ΧΙΡΟΣΙ ΤΕΣΙΓΚΑΧΑΡΑ
Μια παραβολή της ματαιότητας
Η ζωή μας μοιάζει με το μύθο του Σίσυφου. Καθημερινός αγώνας με προκαθορισμένο αποτέλεσμα, παιχνίδι με σημαδεμένα χαρτιά και γνωστό το νικητή.
Ο Χιρόσι Τεσιγκαχάρα, ο άνθρωπος ο οποίος «έβαλε βόμβα στο οικοδόμημα» του ιαπωνικού κινηματογράφου, όπως υποστήριζε ο θεωρητικός Ταντάο Σάτο, γύρισε τη «Γυναίκα στους αμμόλοφους» το 1964. Η ταινία είναι μια εφιαλτική παραβολή του καθημερινού σισύφειου αγώνα για ζωή και ταυτόχρονα μια από τις πιο πυρετώδεις και αισθαντικές απεικονίσεις της μάχης των δύο φύλων στην ιστορία του σινεμά. Ένας σκηνοθέτης σχετικά άγνωστος στη χώρα μας και μια ταινία η οποία προβάλλεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα από την περασμένη Πέμπτη.
Παγιδευμένος μέσα στην τρύπα
Ένας άνδρας κάτι ψάχνει σε μια μακρινή έρημο. Είναι ερασιστέχνης εντομολόγος κι αυτό που αναζητά είναι ένα αταξινόμητο είδος σκαθαριού που ζει εκεί. Παρασυρμένος από τη δουλειά δεν καταλαβαίνει πως περνά η ώρα κι έτσι χάνει το λεωφορείο. Κάποιοι άγνωστοι άνδρες τον οδηγούν σε ένα παράξενο κατάλυμα για να περάσει τη νύχτα. Είναι ένας αμμόλακκος στη μέση του πουθενά στον πυθμένα του οποίου ζει μια γυναίκα. Μια γυναίκα μυστηριώδης, παράξενη η οποία όμως είναι πρόθυμη να του προσφέρει φιλοξενία. Το επόμενο πρωί, ο κατάλυμα αποδεικνύεται παγίδα, φυλακή χωρίς έξοδο διαφυγής. Μόνο με σκάλα μπορεί να βγει από τον αμμόλακκο, σκάλα δεν υπάρχει και κανείς άνθρωπος τριγύρω για να τον βοηθήσει. Μόνον η γυναίκα βρίσκεται εκεί, εγκλωβισμένη κι εκείνη. Αυτό που τους απομένει να κάνουν είναι να περιμένουν τους ανθρώπους που ζουν στην επιφάνεια να του φέρουν φαγητό και νερό. Κι ακόμη μαθαίνει από τη γυναίκα πως ένα χρόνο πριν μια αμμοθύελλα «κατάπιε» τον άνδρα της και το παιδί της. Αν θέλει να επιβιώσει ο άνδρας, του εξηγεί εκείνη, πως πρέπει να εργάζεται σκληρά κάθε μέρα για να βγάζει από την τρύπα την άμμο η οποία έχει πέσει τη νύχτα. Διαφορετικά θα τους θάψει. Ο εντομολόγος αισθάνεται πως υπάρχει κάποια πλεκτάνη, οργίζεται, τα βάζει με τη γυναίκα, τελικά όμως αποδέχεται τους όρους του παιχνιδιού. Ζει μαζί της εκεί, στον πάτο του αμμόλακκου και δουλεύει σαν τα Σίσυφο, επί ματαίω.
Η αποδοχή της ήττας, ο συμβιβασμός με τη ματαιότητα οδηγούν τον άνδρα στη «διαστροφή της συνήθειας»! Υφίσταται ένα είδος ιδρυματοποίησης κι έτσι όταν κάποια στιγμή του δίνεται η αφορμή να φύγει, προτιμά να παραμείνει εκεί, στο πλάι της γυναίκας. Και μένει μέσα στην τρύπα, φυλακισμένος αλλά ασφαλής, συμβιβασμένος με τη ματαιότητα, ηττημένος αφού έχει παρασυρθεί από την έντονη παρουσία της γυναίκας.
Μια αλληγορία για τις σχέσεις
Ο Τεσιγκαχάρα μεταφέρει στην οθόνη το ομώνυμο λογοτεχνικό έργο του Κόμπο Άμπε. Επί της ουσίας πρόκειται για μία αλληγορία επάνω στις σχέσεις των δύο φύλων. Η αιώνια μάχη των φύλων, ένας άνδρας και μία γυναίκα αντιμέτωποι πρόσωπο με πρόσωπο μέσα σε ένα μικρό κλειστό χώρο. Ο πυθμένας του αμμόλακκου είναι η αρένα της εξοντωτικής μάχης, το κορμί της γυναίκας λάμπει, τα μάτια του άνδρα την κοιτούν, «κατασπαράζουν» αλλήλους εν μέσω μία μυστηριακής ατμόσφαιρας ερωτισμού. Πόσο παράξενοι είναι οι άνθρωποι, πόσο παράξενα είναι τα όπλα τους. Και με πόση βασανιστική λεπτομέρεια ο σκηνοθέτης εμβαθύνει στις σχέσεις τους. Με τι ποιητική ματιά απεικονίζει τη δύναμη των συναισθημάτων, του πάθους, της ψυχολογικής μεταστροφής αλλά και της προσωπικής αυτοπαγίδευσης! Ο κλειστός χώρος, τα κοντινά πλάνα, μια αγχωτική διαδικασία απόγνωσης. Είναι παγίδα τελικά, ο έρωτας; Είναι μια φυλακή που την ονομάζουμε ασφάλεια; Είμαστε χαμένοι από χέρι κι όση άμμο και να βγάλουμε από την τρύπα τελικά θα μας καταπιεί; Ο Χιρόσι Τεσιγκαχάρα δεν είναι απλά εντυπωσιακός, αποδεικνύεται βασανιστικά αναλυτικός. Στοχεύει και πετυχαίνει κέντρο μιλώντας για τη ζωή και τις σχέσεις, κινηματογραφώντας την παραβολή του Άμπε, «Γυναίκα στους αμμόλοφους».
Αξίζει να μεταφέρουμε εδώ, ένα απόσπασμα από άρθρο του Μπόσλεϊ Κρόουδερ, που δημοσιεύτηκε στους Τάιμς της Νέας Υόρκης στις 17 Σεπτεμβρίου 1964:
«Αντλεί επίσης (σημ.: ο Τεσιγκαχάρα) από τους πρωταγωνιστές του, τον Είχι Οκάντα στο ρόλο του άντρα, (πρωταγωνιστής στην ταινία «Χιροσίμα, αγάπη μου») και την Κιόκο Κισίντα στο ρόλο της γυναίκας, κάποια έντονα και εξοντωτικά στοιχεία λάμψης, θυμού, τρέλας, οίκτου, ευγνωμοσύνης και απελπισίας. Σε μια έντονα σκληρή, ψυχρή ατμόσφαιρα και μια υπέροχη μυστηριώδη μουσική, αυτό το δράμα αναπτύσσει μια αποπνιχτική αίσθηση απογοήτευσης και φθοράς.
Προφανώς, σκοπό έχει να συμβολίσει την εμμονή του άντρα και την αποξένωση που νιώθει από τις απαιτήσεις και την καταπίεση του περιβάλλοντός του. Η ψυχή του ατόμου δοκιμάζεται σ’ αυτήν την υπαρξιακή διάσταση και οδηγείται σε παραίτηση και παράδοση. Δεν πρόκειται για μια διασκεδαστική και χαρούμενη ταινία, αλλά για μια μυστηριακή ταινία που σε υπνωτίζει».
«Η Γυναίκα στους Αμμόλοφους» έχει κερδίσει το Ειδικό Βραβείο στο Φεστιβάλ των Κανών.
Ο Χιρόσι Τεσιγκαχάρα, γεννήθηκε στο Τόκιο στις 28 Ιανουαρίου 1927. Είναι γιος του Σόφου Τεσιγκαχάρα, ιδρυτή της Σχολής Σογκέτσου για την Ικεμπάνα. Το 1950 αποφοίτησε ως ζωγράφος από το Εθνικό Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών και Μουσικής στο Τόκιο. Το 1958 ανέλαβε τη Διεύθυνση της Σχολής Σογκέτσου και έπαιξε ηγετικό ρόλο σε πρωτοποριακές δραστηριότητες όλων των πεδίων της τέχνης. Από το 1980 δρώντας συγχρόνως ως σκηνοθέτης και κινηματογραφιστής, έγινε πρύτανης της Σχολής Σογκέτσου για την Ικεμπάνα. Πέθανε στο Τόκιο στις 14 Απριλίου 2001 από λευχαιμία.
Η ΕΠΟΧΗ 6 Ιουλίου 2008
No Comments Yet
Κανένα σχόλιο ακόμα.
Σχόλια RSS TrackBack Identifier URI
Γράψτε ένα σχόλιο
