ΕΘΝΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ – Γιάννης Μπανιάς: «Το σχέδιο διαπνέεται από τη λογική και τις κατευθύνσεις της Λισαβόνας»

ΕΘΝΙΚΟ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ

 Γιάννης Μπανιάς: «Το σχέδιο διαπνέεται από τη λογική και τις κατευθύνσεις της Λισαβόνας»

Για ένα σχέδιο το οποίο δεν ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της εποχής και των προβλημάτων, μίλησε ο βουλευτής Επικρατείας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., Γιάννης Μπανιάς, στη συζήτηση για την ψήφιση του Εθνικού Χωροταξικού Σχεδίου που κατέθεσε ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ.Το σχέδιο διαπνέεται από τη λογική και τις κατευθύνσεις της Λισαβόνας. Δηλαδή κυριαρχεί η έννοια της ανταγωνιστικότητας ενώ υποβαθμίζονται έννοιες, όπως η κοινωνική συνοχή, η ποιότητα, η προστασία του περιβάλλοντος, η μικρή κλίμακα,

έννοιες που κατά τεκμήριο αποτελούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας μας.
Μ’ αυτό το σχέδιο χάνεται μία ακόμη ευκαιρία για κάποιες αλλαγές που θα έβαζαν τουλάχιστον κάποιο φρένο στη ληστρική κερδοσκοπική εκμετάλλευση του χώρου και του περιβάλλοντος. Στις σημερινές συνθήκες της χώρας μας χρειάζεται απεξάρτηση από τα μεγάλα ληστρικά συμφέροντα, χρειάζεται τόλμη, χρειάζεται όραμα. Το συγκεκριμένο χωροταξικό σχέδιο στερείται και των τριών αυτών παραμέτρων.
Αντίθετα, διαιωνίζει και επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την άναρχη και διαλυτική κατάσταση που επικρατεί στις πόλεις και στην περιφέρεια της χώρας μας. Σε ό,τι αφορά τη διαδικασία που προηγήθηκε της συζήτησης στη Βουλή η ουσιαστική και εξαντλητική συζήτηση και διαβούλευση αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για τη βελτίωση και τον εμπλουτισμό, για την κοινωνική αποδοχή και τη συναίνεση ενός τέτοιου σχεδίου. Η κοινωνική αποδοχή και συναίνεση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωστή εφαρμογή του.
Η διαβούλευση που έγινε ήταν πολύ περιορισμένη τόσο χρονικά όσο και ουσιαστικά και μάλιστα κατά την προσφιλή μέθοδο που ακολουθεί η Κυβέρνηση, την οποία ακολούθησε και σε προηγούμενα σημαντικά ζητήματα που έφερε στη Βουλή.
Στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας οι βασικότεροι φορείς, μεταξύ των οποίων το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος, ο Σύλλογος Αρχιτεκτόνων, ο Σύλλογος Πολεοδόμων, ο Σ.Ε.Β., οικολογικές οργανώσεις και αρκετοί άλλοι, δεν έκαναν αποδεκτό αυτό το σχέδιο. Κατέθεσαν πολλές προτάσεις και τροπολογίες. Λίγες έγιναν αποδεκτές από τον Υπουργό. Υπάρχει κατά συνέπεια σοβαρό έλλειμμα διαβούλευσης και κυρίως σοβαρό έλλειμμα συναίνεσης.


Σε ό,τι αφορά τη λογική και τη φιλοσοφία του σχεδίου, ο Γιάννης Μπανιάς, έκανε τρεις γενικές παρατηρήσεις. Το σχέδιο προωθεί περαιτέρω συρρίκνωση του πρωτογενούς τομέα. Δεν υποδεικνύει μέτρα χωροταξικής διασποράς του δευτερογενούς τομέα και ενώ είναι γνωστό ότι ο ρόλος του τριτογενούς τομέα αυξάνει συνεχώς, τώρα μ’ αυτό το σχέδιο διαγράφονται προοπτικές περαιτέρω αύξησής του, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Και μερικές παρατηρήσεις για κεντρικής σημασίας ζητήματα. Σε ό,τι αφορά το μοντέλο ανάπτυξης, το σχέδιο βασίζεται και προωθεί στρεβλό και παρωχημένο μοντέλο ανάπτυξης, ένα συγκεντρωτικό διπολικό και όχι αποκεντρωτικό περιφερειακό μοντέλο.
Ενώ επισημαίνει τη γιγάντωση της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, όχι μόνο δεν λαμβάνει καμία πρόνοια για να ελεγχθεί η συνεχιζόμενη πολεοδομική επέκταση των δύο αυτών μεγαλουπόλεων, αλλά αντίθετα ενισχύει τα δύο αυτά μητροπολιτικά κέντρα. Βασίζεται κυρίως στους άξονες ανάπτυξης, δηλαδή, τους μεγάλους ηπειρωτικούς οδικούς άξονες που συνδέουν τους δύο βασικούς πόλους και τους άλλους εθνικούς και δευτερεύοντες πόλους, που αποτελούν οι μεγαλύτερες πόλεις της Ελλάδας, παραμελώντας έτσι την περιφερειακή ανάπτυξη, τις περιφέρειες, τις θαλάσσιες και ορεινές περιοχές, γενικότερα την ύπαιθρο.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι έξι από τους επτά βασικούς ηπειρωτικούς άξονες ανάπτυξης της χώρας ταυτίζονται με τους αντίστοιχους αυτοκινητόδρομους που κατασκευάζονται ή ανακατασκευάζονται σήμερα με συμβάσεις παραχώρησης. Μετά από αυτά τα δεδομένα θα είναι υπερβολικό να ισχυριστούμε ότι πίσω από το χωροταξικό σχέδιο καραδοκούν οι αχόρταγοι και άπληστοι μεγαλοεργολάβοι;
Σε ό,τι αφορά το σιδηροδρομικό δίκτυο, στο σχέδιο είναι υποβαθμισμένη η αναφορά και η σημασία του. Σ’ ολόκληρο τον αναπτυγμένο κόσμο η ανάπτυξη βασίζεται σε μεγάλο βαθμό και στα σύγχρονα σιδηροδρομικά δίκτυα, νέες γραμμές, υψηλές ταχύτητες κ.λπ.
Κραυγαλέο παράδειγμα στρεβλής ανάπτυξης αποτελεί η έλλειψη αναφοράς σιδηροδρομικού δικτύου στο δυτικό άξονα της χώρας που θα συνδέσει την Ήπειρο με την Πελοπόννησο και το κέντρο, κάτι που το ζητάνε επιτακτικά δεκαετίες τώρα όλα τα παγκόσμια πανηπειρωτικά συνέδρια και πάνω σ’ αυτό το ζήτημα δεν υπάρχει απάντηση. Υποσχέσεις και μελέτες έχουμε δεκαετίες τώρα, ας ελπίσουμε ότι θα υλοποιηθούν.

Σε ό,τι αφορά το περιβάλλον, είναι ο μεγάλος χαμένος του χωροταξικού σχεδίου. Λεηλατείται και εξαντλείται συστηματικά, ενώ δεν υπάρχουν μέτρα ανάσχεσης της κλιματικής αλλαγής και πρωτίστως απεξάρτησης του ενεργειακού προτύπου από τα ορυκτά καύσιμα. Προκλητική είναι η προσέγγιση των δασών και η επιδίωξη αποχαρακτηρισμού δασών και δασικών εκτάσεων, παρά τις καταστροφικές πυρκαγιές.
Επίσης, στο σχέδιο νόμου επιχειρείται να νομιμοποιηθούν περιβαλλοντοκτόνα έργα, όπως η εκτροπή του Αχελώου τα οποία έχουν ήδη απορριφθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας αλλά παρ’ όλα αυτά συνεχίζονται.
Σε ό,τι αφορά την αυθαίρετη δόμηση, είναι από τις βασικές αιτίες της αταξίας και της καταστροφής του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος του ελληνικού χώρου είναι η εκτός σχεδίου δόμηση που συνδέεται άμεσα και με την αυθαίρετη δόμηση. Το πρόβλημα μαστίζει πολλές δεκαετίες τη χώρα μας και κανένας δεν τολμάει να πάρει ριζικά μέτρα για την αντιμετώπισή του. Το ίδιο συμβαίνει και με το χωροταξικό σήμερα.
Πρέπει λοιπόν κατεπειγόντως να παρθούν πολύ συγκεκριμένα μέτρα για τον περιορισμό με στόχο την κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης αν θέλουμε να σώσουμε το λίγο ελεύθερο χώρο που μας έχει απομείνει.
«Για όλους αυτούς τους λόγους θεωρούμε απαράδεκτο το σχέδιο νόμου και ζητάμε να αποσυρθεί ώστε να δοθεί η ευκαιρία να συζητηθεί ξανά και εξαντλητικά με τους φορείς και με την κοινωνία στο σύνολό της», κατέληξε ο βουλευτής Επικρατείας του ΣΥ.ΡΙΖ.Α., Γιάννης Μπανιάς.

(Η εισήγηση στη Βουλή έγινε στις 23 Ιουνίου 2008)     
 

 

No Comments Yet

Κανένα σχόλιο ακόμα.

Σχόλια RSS TrackBack Identifier URI

Γράψτε ένα σχόλιο