4 ΜΗΝΕΣ, 3 ΒΔΟΜΑΔΕΣ ΚΑΙ 2 ΜΕΡΕΣ
Δύσκολα χρόνια, δύσκολες καταστάσεις
Ήταν δύσκολα τα χρόνια εκείνα. Όσο κι αν προσπαθήσαμε να τα ωραιοποιήσουμε ή να δικαιολογήσουμε τα αδικαιολόγητα, υπήρχε μια σκληρή πραγματικότητα η οποία συνέτριβε όλα τα σαθρά, ούτως ή άλλως, επιχειρήματά μας. Ο Τσαουσέσκου ήταν ο απόλυτος κυρίαρχος του παιχνιδιού, η μυστική αστυνομία – η διαβόητη σεκουριτάτε- πανίσχυρη και οι λέξεις όπως δημοκρατία, σοσιαλισμός, ελευθερία, είχαν χάσει το νόημά τους. Ο γενικός γραμματέας του Ρουμανικού Κομμουνιστικού Κόμματος είχε μεγάλα οράματα για τη χώρα του μόνο που αυτά ουδόλως συμβάδιζαν με τη θέληση των ανθρώπων. Ένα από αυτά ήταν η αύξηση του πληθυσμού και για να το πετύχει πήρε μια σειρά από μέτρα με τα οποία μόνον… η Εκκλησία της Ρουμανίας θα μπορούσε να συμφωνήσει. Πρώτα απ’ όλα απαγορευόταν κάθε μορφή αντισύλληψης, πλην κάποιων άθλιας ποιότητας προφυλακτικών κινέζικης προέλευσης που κυκλοφορούσαν στην αγορά. Αποτέλεσμα αυτής της «ιδιοφυούς» πολιτικής του Ηγέτη ήταν οι χιλιάδες ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες να δίνουν και να παίρνουν και να δημιουργούνται χιλιάδες «υποχρεωτικές» οικογένειες. Αυτό, βέβαια, στην καλύτερη (;) περίπτωση αφού πάρα πολλές φορές οι εγκυμονούσες αναγκαζόταν να στρέφονται στη λύση της έκτρωσης. Αμ δε! Πως μπορείς να κάνεις πολιτική αύξησης των γεννήσεων εάν επιτρέπονται οι εκτρώσεις; Κόκκινη κάρτα και στις εκτρώσεις, λοιπόν, με φυσικό αποτέλεσμα την άνθιση μιας παράνομης βιομηχανίας, στην οποία κατέφευγαν όσες δεν ήθελαν, σώνει και καλά, να γευτούν τις χαρές της μητρότητας. Η λύση της παράνομης έκτρωσης εμπεριείχε, πρώτα απ’ όλα, κινδύνους για την υγεία της γυναίκας η οποία αποφάσιζε να προσφύγει σ’ αυτήν, αφού γινόταν χωρίς την ύπαρξη των απαραίτητων ιατρικών μέσων και φροντίδας. Κι ακόμη υπήρχε περίπτωση, τόσο αυτή όσο και ο ενεργών την επέμβαση να οδηγηθούν στη φυλακή, εφόσον τους έπαιρναν χαμπάρι οι αρχές. Δύσκολες καταστάσεις, δε νομίζετε;
Το σινεμά αφηγείται ανθρώπινες ιστορίες
Και τώρα, μετά από την παραπάνω χρήσιμη –ελπίζω- εισαγωγή, ας περάσουμε στη δράση. Κι όταν σε τούτη τη σελίδα μιλάμε για δράση εννοούμε κινηματογράφο! Εν προκειμένω μιλάμε για το Χρυσό Φοίνικα του τελευταίου Φεστιβάλ των Κανών, την ταινία «4 μήνες, 3 εβδομάδες και 3 μήνες» του ρουμάνου σκηνοθέτη Κριστιάν Μουντζίου. Μια τέτοια ιστορία παράνομης έκτρωσης κατά διάρκεια της εποχής του σταλινικού καθεστώτος Τσαουσέσκου επέλεξε να αφηγηθεί ο Μουντζίου. Η ταινία αρχίζει μέσα σε ένα δωμάτιο φοιτητικής εστίας, με τις δύο συγκατοίκους, Την Γκαμπίτσα και την Οτίλια, να ετοιμάζονται για κάτι που πρόκειται ια να γίνει την επόμενη μέρα. Τι είναι αυτό; Ήδη ο Μουντζίου μας έχει θέσει σε εγρήγορση. Στη συνέχεια παρακολουθούμε την Οτίλια να ψάχνει να βρει δωμάτιο σε κάποιο ξενοδοχείο και να αργότερα να συναντιέται με κάποιον μυστηριώδη κύριο Μπέμπε. Τέλος μαθαίνουμε πως αυτός είναι γιατρός και έχει συμφωνηθεί να κάνει έκτρωση στην Γκαμπίτσα, η οποία έχει μείνει έγκυος. Οι τρεις στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Ο Μπέμπε μαθαίνει πως η εγκυμοσύνη είναι αρκετά προχωρημένη και ζητά επιπλέον πληρωμή. Μόνο που δε θέλει χρήματα, αλλά αντάλλαγμα σε είδος. Η Γκαμπίτσα μοιάζει απελπισμένη και η φίλη της αποφασίζει να ενδώσει στις ορέξεις του ψυχρού κομπογιαννίτη για να βοηθήσει τη φίλη της. Κι αφού τελειώσουν όλα, η Οτίλια ξανά αναλαμβάνει να εξαφανίσει το στοιχείο του «εγκλήματος».
Μια ταινία συγκλονιστική μέσα στην απλότητά της. Ο Μουντζίου δεν κάνει φτηνή αντικομουνιστική προπαγάνδα κι αυτό είναι στα υπέρ του. Αυτό που κάνει είναι να αφηγηθεί μια ανθρώπινη ιστορία σε εκείνα τα δύσκολα χρόνια, μια ιστορία φιλίας ανάμεσα στα δύο κορίτσια. Με σκοτεινή φωτογραφία και διαλόγους απλούς αλλά πέρα για πέρα αληθινούς, καταφέρνει να εξυψώσει την έννοια της θυσίας και της αληθινής αφοσίωσης. Πολλές φορές γίνεται σκληρός, αλλά πώς να το αποφύγει όταν έχει να αφηγηθεί μια τέτοια ιστορία, που μόνον γλυκερή δεν μπορεί να είναι; Επίσης αποδίδει με απόλυτα ρεαλιστικό τρόπο την εποχή με τον άραβα φοιτητή που πουλάει ξένα τσιγάρα και σαπούνια, με τον έλεγχο εισιτηρίων στο λεωφορείο, με τις ουρές στα μαγαζιά. Δεν είναι όμως αυτός ο σκοπός του, απλά είναι το σκηνικό μέσα στο οποίο κινούνται οι δυο ηρωίδες. Είναι ανθρωποκεντρικός και αυτό φαίνεται στη συζήτηση που έχει η Οτίλια με τον φίλο της, όταν κλονισμένη από όσα έχουν συμβεί, τον ρωτά τι θα έκανε εκείνος εάν έμενε αυτή έγκυος.
Η σκηνοθεσία του Μουντζίου σπάει κόκαλα. Είναι τόσο στέρεα δομημένη, ώστε στ’ αλήθεια νιώθεις την ψυχή να σφίγγεται. Δεν υπάρχει τίποτε περιττό, δεν σου αφήνει κανένα περιθώριο για κλαψούρισμα, δεν λαϊκίζει. Φαίνεται πως η νέα γενιά του ρουμάνικου κινηματογράφου, η τόσο δυναμική και τόσο ελπιδοφόρα, βρίσκει στο πρόσωπό του τον καλύτερο εκπρόσωπό της. Κι αυτό επειδή είναι ο πρώτος σκηνοθέτης από τη Ρουμανία ο οποίος κερδίζει το Χρυσό Φοίνικα στις Κάνες, κι ακόμη το βραβείο της καλύτερης ευρωπαϊκής ταινίας για το 2007 από τη Διεθνή Ομοσπονδία Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI).
Η Λάουρα Βασιλίου (Γκαμπίτσα) αλλά, κυρίως η Άνναμαρία Μαρίνκα (Οτίλια), δίνουν δύο εξαιρετικές ερμηνείες.
Η ΕΠΟΧΗ – 27/10/2007
No Comments Yet
Κανένα σχόλιο ακόμα.
Σχόλια RSS TrackBack Identifier URI
Γράψτε ένα σχόλιο
